Ülke plaka kodları, bir aracın hangi ülkede tescilli olduğunu gösteren bir ila üç harflik uluslararası işaretlerdir. Almanya'da kayıtlı bir araç D, İsviçre'de kayıtlı bir araç CH, Türkiye'de kayıtlı bir araç TR koduyla tanınır. Bu kodlar Birleşmiş Milletler tarafından tutulan resmî listeye göre belirlenir ve ülkeler değişiklikleri BM'ye bildirir.
Bu rehberde 170'ten fazla ülkenin güncel plaka kodunu, internetteki çoğu listeden farklı olarak koda göre sıraladık: Trafikte "S" yazan bir plaka gördüğünüzde ülke adını tahmin etmeden doğrudan S harfine gidebilirsiniz. Ayrıca en sık karıştırılan kodları, son yıllarda değişen kodları ve Avrupa Birliği plakalarındaki mavi şeridin ne anlama geldiğini ele alıyoruz.
Plaka Kodu Nedir?
Resmî adıyla "tescil ülkesinin ayırt edici işareti", aracın hangi ülkede kayıtlı olduğunu uluslararası trafikte tanımlamaya yarayan harf kodudur. Sistemin kökeni 1909 Paris Sözleşmesi'ne dayanıyor; bugün geçerli kurallar ise 1949 Cenevre ve 1968 Viyana Karayolu Trafiği Sözleşmeleri ile belirleniyor. Kod listesini Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) tutuyor.
Kod araca iki şekilde yerleştirilebiliyor:
- Oval etiket: Aracın arkasına yapıştırılan, beyaz zemin üzerinde siyah harflerden oluşan elips biçimli işaret
- Plaka şeridi: Plakanın sol kenarındaki mavi şerit içinde yer alan kod (Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye dahil birçok ülkede kullanılıyor)
Eski kodların önemli bir kısmı ülkelerin kendi dillerindeki adlarından geliyor: D, Almanca Deutschland; E, İspanyolca España; CH ise İsviçre'nin Latince adı Confoederatio Helvetica'dan türetilmiş. Sonradan eklenen ülkelerin kodları ise çoğunlukla ISO ülke kodlarıyla örtüşüyor. Kodların bir kısmının ülke adıyla ilgisiz görünmesinin nedeni bu.
Tek Harfli Plaka Kodları Hangi Ülkelerin?
En çok merak edilen kodlar tek harfli olanlar. Bunlar sistemin en eski kodları ve büyük çoğunluğu Avrupa ülkelerine ait. Tüm dünyada yalnızca 18 ülkenin tek harfli plaka kodu var:
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| A | Avusturya |
| B | Belçika |
| D | Almanya |
| E | İspanya |
| F | Fransa |
| G | Gabon |
| H | Macaristan |
| I | İtalya |
| J | Japonya |
| L | Lüksemburg |
| M | Malta |
| N | Norveç |
| P | Portekiz |
| Q | Katar |
| S | İsveç |
| T | Tayland |
| V | Vatikan |
| Z | Zambiya |
Türk klavyesinde "I" harfi yerine yanlışlıkla "ı" yazılması nedeniyle arama yapanlar sık sık İtalya plakasını bulmakta zorlanıyor. Plakadaki kod her zaman büyük Latin harfi I olarak yazılır ve İtalya'yı ifade eder.
En Sık Karıştırılan Plaka Kodları
Bazı kodlar birbirine çok benzediği için trafikte yanlış yorumlanıyor. Aşağıdaki tablo en sık yapılan hataları gösteriyor:
| Kod | Doğru Ülke | Sık Karıştırıldığı |
|---|---|---|
| S | İsveç | İsviçre sanılıyor; İsviçre'nin kodu CH |
| CH | İsviçre | Çin sanılıyor; Latince Confoederatio Helvetica'dan geliyor |
| A | Avusturya | Avustralya ile karıştırılıyor; Avustralya'nın kodu AUS |
| B | Belçika | BY (Belarus) ve BG (Bulgaristan) ile karıştırılıyor |
| BH | Belize | Bosna-Hersek sanılıyor; Bosna-Hersek'in kodu BIH |
| D | Almanya | DK (Danimarka) ile karıştırılıyor |
| IR | İran | IRL (İrlanda) ve IRQ (Irak) ile karıştırılıyor |
| RO | Romanya | ROU (Uruguay) ile karıştırılıyor |
| SK | Slovakya | SLO (Slovenya) ile karıştırılıyor |
| L | Lüksemburg | LT (Litvanya) ve LV (Letonya) ile karıştırılıyor |
| RC | Tayvan | Çin sanılıyor; Kongo Cumhuriyeti'nin kodu ise RCB |
| GB | Birleşik Krallık | 2021'den beri yerini UK koduna bıraktı |
Özellikle S ve CH ayrımı Türkiye'de en çok hata yapılan konu. İsveç ve İsviçre'nin Türkçe adları birbirine çok yakın olduğu için "S" kodlu bir araç çoğu zaman İsviçreli sanılıyor. Doğrusu: S İsveç, CH İsviçre.
Çin Halk Cumhuriyeti ise BM'ye bildirilmiş bir uluslararası plaka koduna sahip değil. Bazı listelerde Çin için yer alan RC kodu aslında Tayvan'a (Çin Cumhuriyeti) ait.
Son Yıllarda Değişen Plaka Kodları
Plaka kodları sabit değil; ülkeler adlarını ya da tercihlerini değiştirdiğinde kodlarını da güncelleyebiliyor. İnternetteki listelerin çoğu bu değişiklikleri yansıtmıyor.
Birleşik Krallık: GB Yerine UK
Birleşik Krallık 2021 yılında uluslararası plaka kodunu GB'den UK'ye değiştirdi. Yeni kodlu araçların yanı sıra GB etiketli araçlar da trafikte görülmeye devam ediyor; iki kod da Birleşik Krallık'ı ifade ediyor.
Mısır: ET Yerine EG
Mısır, uzun yıllar kullandığı ET kodunu 2024 yılında EG olarak değiştirdi. Yeni kod, ülkenin ISO standardındaki koduyla uyumlu. ET kodunu Mısır olarak gösteren listeler artık güncel değil.
Kuzey Makedonya: NMK
Ülke adının Kuzey Makedonya olarak değişmesinin ardından uluslararası plaka kodu da NMK olarak güncellendi. Eski listelerde yer alan MK kodu artık kullanılmıyor.
Avrupa Birliği Plakası ve Mavi Şerit
Avrupa Birliği ülkelerinde kayıtlı araçların plakasının sol kenarında mavi bir şerit bulunuyor. Şeridin üst kısmında AB bayrağını temsil eden 12 sarı yıldız, altında ise ülkenin plaka kodu yer alıyor.
AB düzenlemesine göre bu şerit, üye ülkeler arasında ayrı bir oval etiketin yerine geçiyor. Yani "A" yazan mavi şeritli bir plaka Avusturya'yı, "I" yazan İtalya'yı, "S" yazan İsveç'i, "D" yazan Almanya'yı gösteriyor. Şeritte yıldız olmaması aracın AB dışından geldiği anlamına gelebiliyor; Türkiye'de kayıtlı araçların plakasında da mavi şerit içinde TR kodu bulunuyor ancak AB yıldızları yer almıyor.
Türkiye'de Sık Görülen Yabancı Plakalar
Türkiye'de trafikte en sık karşılaşılan yabancı plakalar komşu ülkeler, Balkanlar, Orta Asya ve gurbetçi nüfusun yoğun olduğu Avrupa ülkelerine ait. Bu plakalar özellikle yaz aylarında ve sınır kapılarına yakın illerde yoğunlaşıyor:
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| A | Avusturya |
| AL | Arnavutluk |
| AZ | Azerbaycan |
| B | Belçika |
| BG | Bulgaristan |
| BIH | Bosna-Hersek |
| BY | Belarus (Beyaz Rusya) |
| CH | İsviçre |
| CZ | Çekya |
| D | Almanya |
| DK | Danimarka |
| F | Fransa |
| GE | Gürcistan |
| GR | Yunanistan |
| H | Macaristan |
| IR | İran |
| IRQ | Irak |
| KG | Kırgızistan |
| KSA | Suudi Arabistan |
| KZ | Kazakistan |
| MD | Moldova |
| NL | Hollanda |
| NMK | Kuzey Makedonya |
| PL | Polonya |
| RKS | Kosova |
| RO | Romanya |
| RUS | Rusya |
| S | İsveç |
| SK | Slovakya |
| SRB | Sırbistan |
| SYR | Suriye |
| TM | Türkmenistan |
| UA | Ukrayna |
| UK | Birleşik Krallık (İngiltere) |
| UZ | Özbekistan |
Tüm Ülkelerin Plaka Kodları (A'dan Z'ye)
Aşağıdaki liste, BM'ye bildirilmiş güncel ülke plaka kodlarını kodun ilk harfine göre sıralıyor. Trafikte gördüğünüz kodun ilk harfinden başlayarak ülkeyi hızlıca bulabilirsiniz. Ülke adından koda ulaşmak için sayfa içi arama (Ctrl+F) özelliğini kullanabilirsiniz.
A ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| A | Avusturya |
| AFG | Afganistan |
| AL | Arnavutluk |
| AM | Ermenistan |
| AND | Andorra |
| AUS | Avustralya |
| AZ | Azerbaycan |
B ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| B | Belçika |
| BD | Bangladeş |
| BDS | Barbados |
| BF | Burkina Faso |
| BG | Bulgaristan |
| BH | Belize |
| BIH | Bosna-Hersek |
| BOL | Bolivya |
| BR | Brezilya |
| BRN | Bahreyn |
| BRU | Brunei |
| BS | Bahamalar |
| BW | Botsvana |
| BY | Belarus (Beyaz Rusya) |
C ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| CAM | Kamerun |
| CDN | Kanada |
| CGO | Kongo Demokratik Cumhuriyeti |
| CH | İsviçre |
| CI | Fildişi Sahili |
| CL | Sri Lanka |
| CO | Kolombiya |
| CR | Kosta Rika |
| CU | Küba |
| CY | Kıbrıs |
| CZ | Çekya |
D ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| D | Almanya |
| DK | Danimarka |
| DOM | Dominik Cumhuriyeti |
| DY | Benin |
| DZ | Cezayir |
E ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| E | İspanya |
| EAK | Kenya |
| EAT | Tanzanya |
| EAU | Uganda |
| EC | Ekvador |
| EG | Mısır |
| ER | Eritre |
| ES | El Salvador |
| EST | Estonya |
| ETH | Etiyopya |
F ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| F | Fransa |
| FIN | Finlandiya |
| FJI | Fiji |
| FL | Lihtenştayn |
G ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| G | Gabon |
| GB | Birleşik Krallık (2021 öncesi kod) |
| GCA | Guatemala |
| GE | Gürcistan |
| GH | Gana |
| GR | Yunanistan |
| GUY | Guyana |
H ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| H | Macaristan |
| HKJ | Ürdün |
| HN | Honduras |
| HR | Hırvatistan |
I ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| I | İtalya |
| IL | İsrail |
| IND | Hindistan |
| IR | İran |
| IRL | İrlanda |
| IRQ | Irak |
| IS | İzlanda |
J ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| J | Japonya |
| JA | Jamaika |
K ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| KG | Kırgızistan |
| KH | Kamboçya |
| KSA | Suudi Arabistan |
| KWT | Kuveyt |
| KZ | Kazakistan |
L ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| L | Lüksemburg |
| LAO | Laos |
| LAR | Libya |
| LB | Liberya |
| LS | Lesotho |
| LT | Litvanya |
| LV | Letonya |
M ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| M | Malta |
| MA | Fas |
| MAL | Malezya |
| MC | Monako |
| MD | Moldova |
| MEX | Meksika |
| MGL | Moğolistan |
| MNE | Karadağ |
| MOC | Mozambik |
| MS | Mauritius |
| MV | Maldivler |
| MW | Malavi |
| MYA | Myanmar |
N ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| N | Norveç |
| NAM | Namibya |
| NAU | Nauru |
| NEP | Nepal |
| NIC | Nikaragua |
| NL | Hollanda |
| NMK | Kuzey Makedonya |
| NZ | Yeni Zelanda |
O ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| OM | Umman |
P ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| P | Portekiz |
| PA | Panama |
| PE | Peru |
| PK | Pakistan |
| PL | Polonya |
| PNG | Papua Yeni Gine |
| PY | Paraguay |
Q ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| Q | Katar |
R ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| RA | Arjantin |
| RC | Tayvan |
| RCA | Orta Afrika Cumhuriyeti |
| RCB | Kongo Cumhuriyeti |
| RCH | Şili |
| RG | Gine |
| RH | Haiti |
| RI | Endonezya |
| RIM | Moritanya |
| RKS | Kosova |
| RL | Lübnan |
| RM | Madagaskar |
| RMM | Mali |
| RN | Nijer |
| RO | Romanya |
| ROK | Güney Kore |
| ROU | Uruguay |
| RP | Filipinler |
| RSM | San Marino |
| RU | Burundi |
| RUS | Rusya |
| RWA | Ruanda |
S ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| S | İsveç |
| SD | Esvatini |
| SGP | Singapur |
| SK | Slovakya |
| SLO | Slovenya |
| SME | Surinam |
| SN | Senegal |
| SO | Somali |
| SRB | Sırbistan |
| SUD | Sudan |
| SY | Seyşeller |
| SYR | Suriye |
T ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| T | Tayland |
| TCH | Çad |
| TG | Togo |
| TJ | Tacikistan |
| TM | Türkmenistan |
| TN | Tunus |
| TO | Tonga |
| TR | Türkiye |
| TT | Trinidad ve Tobago |
U ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| UA | Ukrayna |
| UAE | Birleşik Arap Emirlikleri |
| UK | Birleşik Krallık (İngiltere) |
| USA | Amerika Birleşik Devletleri |
| UZ | Özbekistan |
V ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| V | Vatikan |
| VN | Vietnam |
W ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| WAG | Gambiya |
| WAL | Sierra Leone |
| WAN | Nijerya |
| WD | Dominika |
| WG | Grenada |
| WL | Saint Lucia |
| WS | Samoa |
| WV | Saint Vincent ve Grenadinler |
Y ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| YAR | Yemen |
| YV | Venezuela |
Z ile Başlayan Plaka Kodları
| Plaka Kodu | Ülke |
|---|---|
| Z | Zambiya |
| ZA | Güney Afrika |
| ZW | Zimbabve |
90, 95, 97 Gibi Rakamlı Plakalar Hangi Ülkenin?
Uluslararası ülke plaka kodları her zaman harflerden oluşur; hiçbir ülkenin rakamla ifade edilen bir uluslararası kodu yok. Bu nedenle "90 plaka hangi ülkenin" ya da "97 plaka hangi ülke" gibi sorguların karşılığı bir ülke değil.
Plakanın başındaki rakamlar ülkeyi değil, o ülkenin kendi iç kodlama sistemini gösterir. Türkiye'de bu rakamlar il trafik kodlarıdır ve 01 (Adana) ile 81 (Düzce) arasında değişir. 82 ve üzerindeki numaralar herhangi bir ile tahsis edilmemiştir. Rakamlı bir plakanın hangi ülkeye ait olduğunu anlamak için plakanın sol kenarındaki şeride ya da aracın arkasındaki oval etikete bakmak gerekir.
Şirket Aracıyla Yurt Dışına Çıkarken Nelere Dikkat Edilmeli?
Plaka kodu, aracın hangi ülkede tescilli olduğunu gösteriyor; sürücünün vatandaşlığını değil. Şirket adına kayıtlı ya da kiralama yoluyla kullanılan bir araçla yurt dışına çıkılacaksa, plaka kodunun ötesinde bazı belgelerin önceden hazırlanması gerekiyor:
- Tanıtma işareti: Türkiye'de tescilli araçların uluslararası kodu TR. Kod plakadaki mavi şeritte yer alıyor; bazı ülkeler ayrıca oval TR etiketi isteyebildiği için gidilecek ülkenin kuralı yola çıkmadan kontrol edilmeli.
- Yeşil Kart sigortası: Türkiye'de yaptırılan zorunlu trafik sigortası yurt dışında geçerli değil. Yeşil Kart sistemine dahil ülkelere girişte uluslararası motorlu araç sigortası olan Yeşil Kart aranıyor.
- Araç sahibinin izni: Araç sürücünün kendi adına kayıtlı değilse, araç sahibinden alınmış noter onaylı izin belgesi gümrük çıkışında isteniyor. Kiralık araçlarda bu izni aracın sahibi olan kiralama şirketi veriyor.
- Kiralama sözleşmesi: Operasyonel kiralamayla kullanılan araçlarda yurt dışı kullanımın sözleşme kapsamında olup olmadığı, sigorta ve asistans hizmetlerinin yurt dışında geçerli olup olmadığı önceden netleştirilmeli.
Belge şartları gidilecek ülkeye ve sınır kapısına göre değişebildiği için yola çıkmadan önce gümrük idaresinden ve sigorta şirketinden güncel bilgi alınması yerinde olur. Uzun dönem araç kiralama modelinde yurt dışı kullanım talepleri, gerekli izin ve sigorta süreçleriyle birlikte kiralama şirketi tarafından yönetiliyor. Çok araçlı filolarda bu süreçlerin tek merkezden takibi için filo yönetimi hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
S hangi ülkenin plakası?
S, İsveç'in plaka kodudur. Sıklıkla İsviçre ile karıştırılır; İsviçre'nin kodu CH'dir.
CH hangi ülkenin plakası?
CH, İsviçre'nin plaka kodudur. Kod, İsviçre'nin Latince adı Confoederatio Helvetica'dan gelir ve Çin'le ilgisi yoktur.
GB ve UK hangi ülkenin plakası?
İkisi de Birleşik Krallık'ı (İngiltere) ifade eder. Birleşik Krallık 2021 yılında kodunu GB'den UK'ye değiştirdi; GB etiketli araçlar trafikte görülmeye devam ediyor.
D hangi ülkenin plakası?
D, Almanya'nın plaka kodudur ve Almanca Deutschland kelimesinden gelir. DK ise Danimarka'yı ifade eder.
A hangi ülkenin plakası?
A, Avusturya'nın plaka kodudur. Avustralya'nın kodu ise AUS'tur.
DK hangi ülke?
DK, Danimarka'nın plaka kodudur.
BY nerenin plakası?
BY, Belarus'un (Beyaz Rusya) plaka kodudur. Tek harfli B kodu ise Belçika'ya aittir.
BH nerenin plakası?
BH, Belize'nin plaka kodudur. Bosna-Hersek'in kodu ise BIH'dir; iki kod sık karıştırılır.
NL ve BG hangi ülkenin plakası?
NL Hollanda'nın, BG ise Bulgaristan'ın plaka kodudur.
RKS ve NMK hangi ülkenin plakası?
RKS Kosova'nın, NMK ise Kuzey Makedonya'nın plaka kodudur.
90 plaka hangi ülkenin?
Hiçbir ülkenin rakamlı uluslararası plaka kodu yoktur; ülke kodları her zaman harflerden oluşur. Türkiye'de il trafik kodları 01 ile 81 arasındadır ve 82 ve üzerindeki numaralar herhangi bir ile tahsis edilmemiştir.
Türkiye'nin plaka kodu nedir?
Türkiye'nin uluslararası plaka kodu TR'dir. Kod, Türkiye'de tescilli araçların plakasındaki mavi şeritte yer alır.
Bu yazıdaki plaka kodları, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu'na (UNECE) bildirilmiş güncel ayırt edici işaretler esas alınarak hazırlanmıştır. Ülkeler kodlarını zaman zaman güncelleyebildiğinden resmî listenin teyit edilmesi önerilir.
